Uncanny valley (enigszins kneuterig vertaald naar het Nederlands als "Griezelvallei") is een psychologisch principe dat optreedt als je het vertrouwen van mensen gaat meten in op mensen lijkende dingen zoals robots.

Als een robot perfect zou lijken op en zich zou gedragen als een mens, zou het vertrouwen erin hoog zijn (je zou immers het verschil niet meer zien). Zolang een robot maar amper echt op een mens lijkt (denk aan een fabrieksrobot of een robot uit een tekenfilm) vinden we het ook ok. 

Het probleem treedt op als een robot heel erg op een mens lijkt, maar nét niet. Dan gaan mensen zich er erg ongemakkelijk bij voelen. 

Marvin the paranoid android
Niet eng of ongemakkelijk

Maar een klein beetje menselijk

KUKA Industrial Robots IR.jpg
Ook niet eng of ongemakkelijk

Helemaal niet menselijk

Repliee Q2 face
Hmm, oncomfortabel.

Midden in uncanny valley...

Dental robot

Een tandarts oefenrobot *ril*

 

 

 

Je voelt dan aan dat er als het ware iets niet klopt. Dit fenomeen heet dan de "Uncanny valley", omdat als je het vertrouwen in een grafiek uitzet tegen de gelijkenis op een mens, er dus een dip (valley) optreedt net voor het rechter einde van de grafiek (bron grafiek: Wikipedia):

Uncanny valley grafiek

 

Het effect van de Uncanney Valley effect is op plaatjes minder groot dan op video of in het echt. Het gevoel heeft namelijk niet alleen met het uiterlijk te maken, maar vooral ook met de manier van doen. Hier zijn wat links om je snel in Uncanny Valley te laten belanden:

http://www.cubo.cc/creepygirl/ - WTF?

https://www.youtube.com/watch?v=CNdAIPoh8a4 - Goede voorbeelden van dingen die wel en niet in uncanny valley zitten

https://www.youtube.com/watch?v=9K1Kd9mZL8g - Goed filmpje over het risico van Uncanny Valley in game design